Doktorlar için e-imza, hekimliğin dijital tarafının belkemiği. e-Reçete ve e-rapordan muayenehane verilerinin Sağlık Bakanlığı’na gönderimine, oradan serbest hekimin kestiği makbuza kadar birçok işlem hekimin kimliğiyle elektronik olarak imzalanır. Bu rehberde doktor e-imza ihtiyacının tam olarak nereden doğduğunu, hangi işlemlerin zorunlu olduğunu ve hangi e-imzayı almanız gerektiğini anlatıyoruz.
Doktorun e-imza ihtiyacı nereden doğar?
Bir hekimin e-imzaya başlıca iki koldan ihtiyacı olur:
- Klinik taraf: e-reçete, e-rapor ve muayenehane verilerinin Sağlık Bakanlığı sistemlerine (MBYS, e-Nabız) gönderimi.
- Mali taraf: Muayenehanesinde çalışan serbest hekimin kestiği e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM).
Aynı çerçeve diş hekimleri ve veteriner hekimler için de geçerli; ayrıntılar Diş Hekimleri İçin e-İmza ve Serbest Veteriner Hekimler İçin e-İmza yazılarımızda.
e-Reçete ve e-Rapor (güvenli elektronik imza)
Hekimler e-reçete ve e-raporu güvenli elektronik imzayla imzalar. SGK Medula sisteminde kurum hekim şifresiyle yürüyen süreçte güvenli elektronik imza uygulamasına geçilmiştir; yani reçete ve raporun geçerli olması için hekimin e-imzası gerekir. Bu, aile hekimlerinden hastane uzman hekimlerine, işyeri hekimlerinden muayenehane hekimlerine kadar reçete/rapor düzenleyen tüm hekimleri ilgilendirir. e-reçete, doğruluk kuralımızın da net biçimde “e-imza zorunlu” saydığı işlemlerden biridir.
MBYS ve e-Nabız (muayenehane hekimleri)
Muayenehanesi veya özel polikliniği olan hekimler, hasta ve işlem verilerini Sağlık Bakanlığı’nın MBYS (muayenehane bilgi yönetim sistemi) ve e-Nabız altyapısına göndermekle yükümlüdür. Bu veri gönderimi e-imza veya mobil imza ile onaylanır. Dolayısıyla e-imzanız yoksa MBYS’ye veri göndermeye ve muayenehane süreçlerinizi mevzuata uygun yürütmeye başlayamazsınız.
Muayenehane doktoru ve e-SMM zorunluluğu
Mesleğini muayenehanesinde icra eden serbest hekimler için serbest meslek makbuzunu e-SMM olarak düzenleme zorunluluğu bulunuyor. e-SMM kâğıt makbuzla aynı hukuki niteliği taşır; elektronik olarak oluşturulur, e-imza veya mali mühür ile imzalanır ve hastaya elektronik ortamda iletilebilir. Kimlerin kapsamda olduğuna dair ayrıntı için e-SMM nedir, kimler için zorunlu yazımıza bakabilirsiniz. Serbest hekimler çoğunlukla bireysel e-imza ile e-SMM keser.
Doktor hangi e-imzayı almalı?
İhtiyacınız olan, BTK onaylı bir ESHS tarafından hekimin kendi adına üretilen bireysel nitelikli elektronik imzadır (mobil imza da kabul edilir). e-reçete, e-rapor ve MBYS tarafını da, e-SMM tarafını da tek bir bireysel e-imza karşılar; e-SMM’de tercihe göre mali mühür de kullanılabilir. Ortak muayenehane veya poliklinikte reçete/rapor imzalayan her hekimin kendi e-imzası olması gerekir.
e-imza olmadan bu işlemler yapılabilir mi?
Hayır. e-reçete ve e-rapor güvenli elektronik imza ile imzalandığı, MBYS/e-Nabız gönderimi e-imza veya mobil imza ile onaylandığı ve serbest hekimin e-SMM’si e-imza ya da mali mühürle düzenlendiği için, geçerli bir e-imza olmadan bu süreçler yürümez. Nitelikli e-imza, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu gereği ıslak imzayla aynı hukuki güce sahiptir.
Sık Sorulan Sorular
Doktor için e-imza zorunlu mu?
Pratikte evet. e-reçete ve e-rapor güvenli elektronik imza ister, muayenehane verilerinin MBYS/e-Nabız’a gönderimi e-imza ile onaylanır ve serbest hekim için e-SMM zorunludur. Reçete/rapor düzenleyen bir hekim, geçerli e-imza olmadan bu işlemleri tamamlayamaz.
Aile hekimi ve işyeri hekimi de e-imza almalı mı?
Evet. Reçete ve rapor düzenleyen aile hekimleri ile işyeri hekimleri de e-reçete/e-rapor sürecinde kendi adlarına nitelikli e-imza kullanır.
Ankara’da e-imza ne kadar sürede hazır olur?
Ankara içinde aynı gün elden teslim ve kuruluma hazır e-imza sağlıyoruz; kurulum ile ilk sistem girişi desteği bizden. Kargo bekleme derdi olmadan reçete ve rapor işlemlerinize aynı gün başlayabilirsiniz.